6 Mart 2016 Pazar

Yeni Hayat - Orhan Pamuk | Kitap Yorumu

''Bir gün bir kitap okudum ve bütün hayatım değişti. Daha ilk sayfalarındayken bile, kitabın gücünü öyle bir hissettim ki içimde, oturduğum masadan ve sandalyeden gövdemin kopup uzaklaştığını sandım.''

Yeni Hayat'ın başkahramanı Osman bir gün üniversitenin kantininde bir kızın elinde bir kitap görür. Bu kitabı satın alıp okur ve hayatı değişir. Kitabı bitirdikten sonra artık eski Osman olmadığının, hayata aynı gözlerle bakamadığının farkındadır. 

''Annemi seviyordum, güzel, nazik, yumuşak ve anlayışlı bir kadındı ve kitabı okuyup ondan ayrı bir dünyaya girdiğim için suçluluk duydum.''

Yorumum spoiler içermektedir.

Osman kitabı birileriyle tartışma ihtiyacı duyar. Ve kitabı ilk olarak onun elinde görüp, belki de ona yakınlaşabilmek için okumaya başladığını kendine bile itiraf etmediği Canan'ı bulur. Canan Mehmet adında bir arkadaşının da o hayattan söz edip durduğunu hatta o hayata gidip geldiğini söyler. Ve kahramanımızı öper. Kahramanımız kıza aşık olur. Osman sürekli kitaptaki hayatın var olup olmadığını düşünürken Mehmet'in o hayata gidip geldiğini öğrenince bu konu daha da ilgisini çeker. Artık gece gündüz kitabı okuyup yazmaktadır. Bir gün Mehmet vurulur, Canan da ortadan kaybolur. Her yerde Canan'ı arayan Osman günün birinde yeni bir hayata doğru yola çıkmaya başlar. Sevdiği annesini bırakıp yollara düşer. Bu yolculuklarının birinde Canan'a rastlamayı ummaktadır.Bindiği otobüslerle şehirden şehire savrulmaktadır. Bir çok defa kaza geçirir. Bazen ölmek için özellikle sarhoş ve dikkatsiz şoförlerin kullandığı otobüslere binmeyi seçer. Çünkü ancak ölerek belki de yeni hayata kavuşacağını düşünür. Bu kazalı günlerden birinde Canan'ı bulur. Artık yolculuklarına Canan'la devam ederler. Canan Mehmet'i aramaktadır, kahramanımız ise kitaptaki hayatı. Ve kitaptaki hayata ulaşmanın yolunun daha önce oradaki hayatı görmüş ve orada bulunmuş
olan Mehmet'ten geçtiğini düşünmektedir. Canan'la vakit geçirdikçe onun Mehmet'e aşık olduğunu öğrenir. Mehmet'in de aslında eskiden başka biri olduğunu... Mehmet kendi isteğiyle değişip başka biri olmuştur ve hayatıyla kitapta karşılaşmıştır. Daha sonra kahramanımız ve Canan yolculukları sırasında kaza yapan otobüste ölmek üzere olan bir kız görürler. Bu kız ve erkek arkadaşı bir toplantıya gitmek üzerelermiş fakat kaza geçirmişlerdir. Kız, Kahramanımız ve Canan'a o toplantıya gitmelerini  ve Doktor Narin'i bulmalarını söyler. Dr. Narin'i bulurlar ve Narin'in Nahit adında bir oğlu olduğunu öğrenirler. Nahit Mehmet'in eski hayatındaki adıdır. Yani Mehmet eski hayatında Narin'in oğludur. Narin Bey ve ailesi oğullarını ölmüş olarak bilmektedir. Genç yaşta elzem bir trafik kazasında ölmüş. Doktor Narin kitapla mücadele eden sağcı bir karakter olarak karşımıza çıkıyor. Oğlu Nahit'in kitabı okuduğunu öğrendikten sonra adamlar tutmuş ve onu takip ettirmiş. Kitapla mücadele için örgüt gibi bir şey kurmuş. Takip edildiğinin farkında olan Nahit yolculukları sırasında kendi kimliğini ölmüş bir gencin cebine koyar ve hayatına o genç, Mehmet olarak devam eder. Tüm bunları Dr. Narin'in arşivlerinde okuyan Osman kitapla rastlantısının da tamamen bir kurgu olduğunu öğrenir. Kitabı yaymaya çalışan Mehmet ve Canan kitabı okuması için Osman'ı seçmiştir.
''Benim hayatın kendisi sanarak mutlulukla karşıladığım, aşkla sevdiğim rastlantı bir başkasının kurgusuymuş yalnızca,'' dedi aldatılmış kahraman ve Dr. Narin'in silahlarını görmek için odadan çıkmaya karar verdi.
Kendine oynanan bu oyunun farkına varmasıyla Osman kendine ihanet edildiğini düşünür fakat bunu Canan'a hiç belli etmez. Aynı zamanda okuduğu Yeni Hayat isimli kitabın yazarının mahallesinde yaşayan Rıfkı Amca olduğunu ve Rıfkı amcanın Dr. Narin tarafından öldürüldüğünü öğrenir. Canan hasta olup yatağa düşünce tekrar yolculuğa çıkıp Mehmet'i aramaya başlar. Diyar diyar, köy köy dolaşıp kitabı okuyan Mehmetler'e ulaşır. Sonunda aradığı Mehmet'i bulduğunda yapacaklarını romanı okumakta olanlar önceden biliyor olacaktır.
~~~~~~
Öncelikle kitabın benim yorumlarıma ilişkin kısmından herkesin kendi geçmişi, dini, ahlaki, hayat görüşüyle, varsa siyasi görüşüyle, hayata bakış açısıyla kitaptan farklı anlamlar çıkarabileceğini ve bunun da benim anladığım kadarıyla, benim yorumum olduğunu belirtmek istiyorum. 
~~~~~~
Canan tasavvufta Allah anlamına gelmektedir. Yazarın kitapta özellikle Canan'ın isminin Allah anlamına geldiğini vurgulaması da tasavvufi bir aşka gönderme yaptığını düşündürmektedir. Tasavvufta Allah'a ulaşmak için bir yolculuk vardır. Kahramanımızın da Canan'ı bulmak için yolculuğa çıkması,okuduğu kitapla yüzünün aydınlanması tasavvuftaki aydınlanmaya işarettir. Kitap boyunca kahramanımız hayatını, varoluşunu, her şeyin tesadüf olup olmadığını sorguluyor. Bir yandan da bu tasavvufi etkiler aslında vurgulanmak istenmezmişçesine kahramanımız Canan'a karşı arzu duyuyor.

 Rıfkı Amcanın yazdığı kitabın adının bizim okuduğumuz kitapla aynı (Yeni Hayat) olması aslında Rıfkı Amcanın okuduğumuz kitabı yazmış olduğu gibi bir durumla bizi karşı karşıya bırakıyor. Çünkü Osman'ın sonradan hatırladığı üzere Rıfkı Amca ona bir kitap yazacağını ve kahramana Osman adını vereceğini söylemiştir. Kahramanımız Mehmet'i bulduğunda Mehmet'in 3. hayatındaki adının kendi adıyla aynı (Osman) olduğunu öğrenir. Bu kısım aslında Osman'ın kendini arayışını temsil ediyor olabilir. Romanda bir çoğulculuk var. Nahit, Osman, Mehmet karakterleri tek bir karakterde buluşuyor. Rıfkı Amca ve Dr. Narin arasında da bir bağlantı var. Kitapta ülkemizdeki modernleşmeyi de net bir şekilde görebiliyoruz. Kitabın sonlarına doğru başkahramanımız 35 yaşlarına geldiğinde kitap boyunca yaklaşık 13 sene geçmiş oluyor. Bu süre zarfında otobüslerdeki değişiklikler, ülkedeki batılılaşma, gazozların yerini coca kola alması, otobüslerde Kur'an satanların yerini, farklı eşyalar satanların alması, fast food kültürünün yaygınlaşması. 
''Artık koltuklar parmağın bir dokunuşuyla arkadaki talihsizin kucağına şöyle boylu boyunca uzanan birer yatağa dönüşmüşlerdi.''
Yazar bu batılılaşmadan hoşlanmadığını net bir şekilde belirtiyor. Yeni Hayat aslında okuduğumuz birçok romanın, kutsal metinin bir harmonisi gibi. Üç kutsal kitaptan da bahsediliyor, Dante'nin Yeni Hayat'ından, Amak-ı Hayal'den, Genç Werther'in Acıları'ndan, Suç ve Ceza'dan bir şeyler bulabiliriz. Her okumada yeniden değerlendirmeye açık bir roman. Postmodern romanın bir özelliği olan anlam bütünlüğünün olmayışı Yeni Hayat da fazlasıyla var.  Kitabın otobüslerde ve yolculukla geçmesi ve sonunda da yolculukla bitip yeni bir hayata açılması, herkesin birbiri olması (Osmanlar, Rıfkı Amca ve Narin bağlantısı) ve romanın çözümleme kısmında hiçbir şey olmaması bana hayatın bir yolculuk olduğunu ve önemli olanın yolculuk sırasında öğrenilenler olduğunu düşündürüyor. 
Edebiyat üzerine eğitim almış olanlar kitabı muhtemelen daha iyi anlamışlardır. İçinizde okuyup da akademik bilgilerini paylaşmak isteyenler varsa beklerim : )

Sonuç olarak

+Farklı bir konu. Özellikle kitap okumayı sevenlerin farklı bulacağı kitaba aşık bir roman.
+Altı çizili cümleler çok. 
+Genel olarak kitaptaki olayların beni düşünmeye itmesi, kafamı meşgul etmesi.
-Türü itibariyle benim gibi ilk defa okuyanları yoracak bir roman. Anlatılmak istenen çok fazla dolandırılarak anlatılıyor. 
-Okuması zor(göreceli). Bir ara bitiremeyeceğimi sanıp bırakmayı düşündüm.
Tam olarak şöyle oluyordu

-Dönüp baktığımda kendimi bulduğum bir karakter yok. Tüm kahramanlar öylesine gelip geçmiş gibi.
-Kitabın hoşlanmadığım kısımları var.

Alıntılar:
''Muavinler ellerime şişeler dolusu kolonya döktüler, ama hiçbirinin lavantasında yollarda aradığım yüzün kokusunu bulamadım. Gümüş taklidi tepsilerle muavinler çocukluk bisküvilerini ikram ettiler, ama annemin çaylarını hatırlamadım.''

''Bir anda hayatımın hiç düşünemeyeceğim kadar zenginleştiğini anladım. O sırada tek korktuğum şey, dünyaya, eşyalar, odama, sokaklara bakıp orada kitabın anlattıklarını görememek değil, yalnızca kitaptan uzak kalmaktı. Kitabı iki elimin arasında tuttum ve çocukluğumda resimli romanları okuyup bitirdiğim zamanlar yaptığım gibi sayfaları arasından çıkan kağıt ve mürekkep kokusunu kokladım. Aynı kokuyla kokuyordu.''

''Kitabı okudum. Ona boyun eğerek, beni bu diyardan alıp götürmesini dileyerek kitabı saygıyla okudum. Önümde yeni ülkeler, yeni insanlar, yeni görüntüler belirdi.''

''Evlerine tam yirmi sekiz değişik ses ve kimlikte telefon edip onu sordum ve duvar ilanlarında, afişlerde, yanıp sönen neon lambalarında, dönerci, piyangocu ve eczane vitrinlerinde görüp hayalimle oralardan söküp çıkardığım harflerle her gün otuz dokuz kere Canan demeden eve dönmedim, ama Canan gelmedi.''

''Nedir zaman? Bir kaza! Nedir hayat? Bir zaman! Nedir kaza? Bir hayat, yeni bir hayat !''

''Böylece okuya okuya benim bakışım kitabın sözlerine, kitabın sözleri de benim bakışıma dönüştü.Işıktan kamaşan gözlerim kitaptaki dünya ile dünyadaki kitabı birbirinden ayıramaz oldu.''

''Önemli olan insanın içindeki iyiliği koruyacak bir hayat yaşayabilmesidir.''

''Yavaş yavaş sayfaları çevirdikçe, bundan önce varlığını hiç bilmediğim, hiç düşünmediğim, hiç sezemediğim bir dünya ruhuma sindi ve orada kaldı.''

''Bendim kaldırımdan kendi odasının aydınlık pencerelerine bir başkasının kırılgan ve tükenmiş hayatına gözyaşları ve yalnızlık duygusuyla bakar gibi bakan.''

Puanım:








8 yorum :

  1. İlgimi çekti okumak isterim. teşekkürler paylaşımın için ♥

    YanıtlaSil
  2. Mutlaka bu kitaba da bakacağım:) ama en çok merak ettiğim kitap yeni çıkan kitabı.
    Sevgiler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bakın tabii, yeni çıkan kitaptan bir kaç alıntı benim hoşuma gitti. Ama şu an için Orhan Pamuk'a biraz ara vermem gerek :)

      Sil
  3. Kitabın konusu çok iyiymiş yalnız. Ama okuması zormuş bilemedim, bir de bahsettiğin ayrıntılar var.. Sanırım yine de bi şans vermek isterdim. Kitaba aşık kitapları severim çünkü :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Belki senin için okuması kolay olur bilemeyiz. Bence bir şans verebilirsin çünkü şu an geri dönüp baktığımda aklımın bir köşesinde kalacak farklı bir roman okuduğumu düşünüyorum. Olmadı yarım bırakırsın :)

      Sil
  4. Orhan Pamuk hala okumadım, eksiklik hissediyorum :D Bu kitabı da övgüsünü duyduğum bir kitabı :))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Benim henüz bitirebildiğim ilk kitabı, muhtemelen yeri ayrı olacak :)

      Sil

Link içeren yorumlar onaylanmayacaktır.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...